Kenniscentrum
Normeringen voor werkkleding en PBM
Wat betekent een norm op het etiket? Bekijk per risico welke normen relevant zijn, wat de markering vertelt en waar je op let bij de keuze van beschermende kleding, schoenen en PBM.
Vind de norm die je zoekt
49 onderwerpen gevondenOpen een norm voor een korte uitleg, passende collecties en verdere verdieping.
Hitte, vlammen & statische elektriciteit
Beschermende kleding voor thermische en elektrostatische risico’s. Kijk naar de norm én de vermelde prestaties.
EN ISO 11612Hitte en vlammen
De letters op het etiket geven aan wat is getest: A voor vlamverspreiding, B voor convectiewarmte, C voor stralingswarmte, D en E voor spatten gesmolten metaal en F voor contactwarmte. De bijbehorende cijfers zijn prestatieniveaus. Niet ieder kledingstuk is op alle onderdelen getest.
EN ISO 11611Lassen en verwante werkzaamheden
Laskleding wordt ingedeeld in klasse 1 of 2 voor verschillende niveaus van lasrisico. De keuze hangt onder meer af van het lasproces en de omstandigheden. Deze norm is geen vervanging voor een aparte beoordeling van elektrische vlamboogrisico’s.
EN / IEC 61482-2Thermische gevolgen van een vlamboog
APC 1 en APC 2 horen bij de boxtest. ELIM, ATPV en EBT horen bij de openboogtest; je kunt deze waarden niet rechtstreeks omrekenen naar een APC-klasse. Vlamboogkleding beschermt tegen bepaalde thermische gevolgen, niet tegen elektrische schokken. Tel waarden van losse kledinglagen niet zelf op.
EN 1149-5Antistatische beschermende kleding
Deze norm gaat over kleding die helpt elektrostatische oplading te beperken als onderdeel van een geaard systeem. Schoeisel, ondergrond en gebruik spelen mee. Antistatische kleding is geen elektrisch isolerende kleding en is niet automatisch geschikt voor iedere ESD-werkplek.
EN ISO 14116Beperkte vlamverspreiding
De index 1, 2 of 3 beschrijft beperkte vlamverspreiding. Dat is iets anders dan de verschillende hitteprestaties van EN ISO 11612. Materiaal met index 1 mag niet direct op de huid worden gedragen; volg de voorgeschreven combinatie met onderliggende kleding.
EN IEC 61340ESD: elektrostatische ontlading
De 61340-reeks gaat over elektrostatische verschijnselen. Voor ESD-werkplekken draait het om bescherming van gevoelige elektronica, met beoordeling van het hele systeem. Een ESD-aanduiding op schoenen zegt niet dat ze elektrisch isoleren of dat kleding automatisch aan EN 1149-5 voldoet.
Zichtbaarheid, regen & kou
Zichtbaar zijn en beschermd werken bij regen, kou of zon vragen om verschillende eigenschappen.
EN ISO 20471High visibility: klasse 1, 2 en 3
De klasse hangt onder meer af van het oppervlak fluorescerend en retroreflecterend materiaal. Controleer de klasse van de gekozen maat en kleur. Een combinatie bereikt alleen een hogere klasse als de fabrikant die combinatie daarvoor heeft beoordeeld; klassen tel je niet zelf op.
RWSAanvullende eisen van Rijkswaterstaat
RWS is geen afzonderlijke EN-norm. Het gaat om aanvullende uitvoeringseisen voor kleding bij werkzaamheden voor Rijkswaterstaat, naast de relevante zichtbaarheidseisen. Niet elke oranje high-vis jas of broek voldoet aan RWS. Controleer de specifieke uitvoering en de eisen van de opdrachtgever.
EN 17353Verhoogde zichtbaarheid bij middelgroot risico
Type A is gericht op zichtbaarheid overdag, type B op donkere omstandigheden en type AB op beide. Deze norm is bedoeld voor situaties met middelgroot risico. Kleding volgens EN 17353 vervangt niet zonder meer high-vis kleding volgens EN ISO 20471.
Bekijk verhoogde zichtbaarheidEN 343 / EN ISO 24232Regen: waterdichtheid en ademend vermogen
EN ISO 24232:2025 volgt EN 343:2019 op. De markering geeft afzonderlijke klassen voor weerstand tegen waterindringing en waterdampweerstand. Bij EN 343:2019 betekent 4-4-X: klasse 4 voor beide prestaties; X betekent dat de optionele regentorentest niet is uitgevoerd. Controleer altijd de normeditie op het artikel.
EN 342Bescherming tegen koude omstandigheden
EN 342 beoordeelt kleding en kledingcombinaties voor koude omstandigheden. Isolatiewaarden zijn geen vaste garantie tot één temperatuur: activiteit, wind, draagduur en de complete outfit beïnvloeden het resultaat. Gebruik de combinatie en gebruiksinstructies van de fabrikant.
EN 14058Bescherming bij koel weer
Deze norm beoordeelt kleding voor koele omstandigheden, vanaf circa −5 °C in de normtoepassing. De markering kan verschillende warmte- en luchtdoorlatendheidsprestaties bevatten. Dit is geen vaste minimumtemperatuur voor de drager; werkbelasting en de overige kleding blijven van belang.
EN 13758-2Bescherming tegen UV-straling
Deze norm combineert eisen aan UV-beschermend textiel met eisen aan de bedekking door kleding. De markering UPF 40+ zegt iets over de afscherming van het materiaal. Onbedekte huid blijft onbeschermd; volg ook de draag- en onderhoudsinstructies.
Bekijk UV-beschermende kledingRIS-3279-TOMZichtbaarheid bij Brits spoorwerk
Deze Britse spoorwegspecificatie stelt aanvullende eisen aan high-vis kleding, waaronder de oranje signaalkleur. Het is geen Nederlandse RWS-aanduiding. Controleer welke editie en uitvoering de spoorwegbeheerder of opdrachtgever verlangt.
Bekijk high-vis kledingChemische & biologische bescherming
Het type kleding beschrijft de toepassing. De stof, concentratie en blootstelling bepalen welke bescherming nodig is.
EN 13034Type 6: beperkte bescherming tegen vloeistoffen
Type 6 en PB[6] bieden beperkte bescherming tegen bepaalde kleine vloeistofspatten; PB staat voor gedeeltelijke lichaamsbescherming. Dit is geen vloeistofdicht pak voor iedere chemische stof. Beoordeel het specifieke middel en de blootstelling met de productdocumentatie.
EN 14605Type 3 en 4: vloeistof- en spraybescherming
Type 3 betreft vloeistofdichte en type 4 spraydichte kledingverbindingen. De typeaanduiding alleen vertelt niet tegen welke chemicaliën en hoe lang een pak bescherming biedt. Controleer ook het materiaal, de naden, aansluitingen en gegevens over permeatie.
Bekijk chemisch beschermende kledingEN ISO 13982-1Type 5: vaste deeltjes in de lucht
Type 5 betreft beschermende kleding voor het hele lichaam tegen vaste, zwevende deeltjes. Het is geen aanduiding voor bescherming tegen vloeistoffen of gassen. Aansluitingen en aanvullende adem-, hand- en voetbescherming moeten bij de werkzaamheden passen.
Bekijk beschermende kledingEN 14126Bescherming tegen infectieuze agentia
De norm beschrijft materiaaltests tegen het doordringen van infectieuze agentia. De kledingtypeaanduiding kan een B krijgen, bijvoorbeeld type 5-B. Kijk naar de afzonderlijke testresultaten en toepassing; de normnaam is geen algemene garantie tegen iedere besmettingsroute.
Bekijk biologisch beschermende kledingEN 1073-2Radioactieve deeltjesbesmetting
Deze norm betreft niet-geventileerde kleding tegen besmetting met radioactieve deeltjes. De klasse gaat over lekkage naar binnen. De kleding beschermt daarmee niet tegen ioniserende straling zelf.
Bekijk beschermende kledingISO 27065Kleding bij gewasbeschermingsmiddelen
Deze norm gaat over kleding voor het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen en het opnieuw betreden van behandelde gebieden. Kies het beschermingsniveau volgens de werkzaamheden en middelen. De kledingnorm vervangt geen afzonderlijke eisen voor handschoenen, schoenen of adembescherming.
Bekijk beschermende kledingWerkhandschoenen
Kies op het risico voor je handen: mechanisch, thermisch, chemisch of elektrostatisch. Eén pictogram vertelt niet het hele verhaal.
EN 388Mechanische risico’s
De markering onderscheidt onder meer slijtage, snijden, scheuren en perforatie. De snijweerstand volgens ISO 13997 gebruikt letters A tot en met F. X betekent dat een onderdeel niet is beoordeeld of niet van toepassing is, niet een beschermingsniveau. Kies op de relevante afzonderlijke test.
EN 407Hitte en vlammen voor handschoenen
EN 407 onderscheidt zes thermische prestaties, zoals contactwarmte en spatten gesmolten metaal. Een goede score voor contactwarmte betekent niet automatisch bescherming tegen vlammen. Lees de afzonderlijke cijfers en X-markeringen en volg de gebruiksgrenzen van de fabrikant.
EN 511Handschoenen tegen kou
De drie posities hebben betrekking op convectiekoude, contactkoude en waterdoordringing. Een hoge koudeprestatie betekent niet automatisch dat een handschoen waterdicht is. Pasvorm, vocht en bewegingsvrijheid tellen mee bij de keuze.
EN ISO 374Chemicaliën en micro-organismen
Type A, B of C en de lettercodes beschrijven de geteste chemische bescherming. EN ISO 374-5 gaat over micro-organismen; de vermelding VIRUS vraagt aanvullende toetsing. Laboratoriumdoorbraaktijden zijn geen directe veilige draagtijd. Stem de keuze af op stof, concentratie en werkproces.
EN 12477Handschoenen voor laswerk
Lashandschoenen combineren eisen voor mechanische en thermische risico’s met eisen aan de uitvoering. Kies op het lasproces, de benodigde beweeglijkheid en de productinstructies. Een lashandschoen is niet automatisch een elektrisch isolerende handschoen.
EN 16350Elektrostatische eigenschappen van handschoenen
Deze norm beoordeelt elektrostatische eigenschappen van beschermende handschoenen. De handschoenen zijn onderdeel van een passend geaard systeem. Ze zijn daardoor niet elektrisch isolerend en beschermen niet tegen aanraking van spanningvoerende delen.
Bekijk werkhandschoenenWerkschoenen & werklaarzen
Een veiligheidsklasse, een beschermneus en extra eigenschappen zijn verschillende onderdelen van de schoenmarkering.
EN ISO 20345Veiligheidsschoenen: S-klassen
Veiligheidsschoenen hebben een beschermneus die onder meer op 200 joule is getest. In de editie 2022 onderscheiden S3, S3L en S3S verschillende perforatiebescherming. S7-varianten voegen waterdichtheid van de complete schoen toe. S3 alleen betekent dus niet dat de hele schoen waterdicht is.
EN ISO 20346 / 20347Beschermschoenen en beroepsschoenen
EN ISO 20346 betreft schoenen met een beschermneus die onder meer op 100 joule is getest. EN ISO 20347 betreft beroepsschoenen zonder de verplichte beschermneus uit de veiligheidsnorm. Een O-klasse is daarom niet hetzelfde als een S-klasse.
EN ISO 20349-2Schoeisel voor laswerk
Deze norm voegt specifieke eisen toe voor schoenen bij laswerk en verwante processen. Een hittebestendige loopzool met HRO-aanduiding alleen bewijst dit niet. Controleer de volledige markering en de conformiteitsverklaring van het exacte schoenmodel.
Hoofd, ogen & gehoor
Helmen, brillen en gehoorbescherming moeten passen bij de werkzaamheden én bij de andere PBM die je draagt.
EN 397Industriële veiligheidshelmen
EN 397 stelt eisen aan industriële veiligheidshelmen. De editie 2025 introduceert type 1 en type 2 met verschillende testomvang. Kijk naar de editie en eventuele aanvullende prestaties van het concrete model. Een veiligheidshelm is niet automatisch elektrisch isolerend.
Bekijk hoofdbeschermingEN 812Industriële stootpetten
Een stootpet helpt bij stoten tegen vaste objecten. Ze is niet bedoeld als vervanging van een veiligheidshelm bij vallende of bewegende voorwerpen. Kies tussen stootpet en helm op basis van het werkelijke hoofdletselrisico.
Bekijk hoofdbeschermingEN 12492Helmen voor bergbeklimmers
EN 12492 is oorspronkelijk een norm voor bergbeklimmershelmen, met onder meer eisen aan de kinband. Voor professioneel werken op hoogte moet de werkgever bepalen welke helm en combinatie nodig zijn. De normnaam alleen maakt een helm niet passend voor iedere werkplek.
Bekijk hoofdbeschermingEN 50365Elektrisch isolerende helmen
EN 50365 stelt specifieke eisen aan elektrisch isolerende helmen voor elektrische werkzaamheden. Controleer de toepasselijke klasse, spanning en gebruiksvoorwaarden in de documentatie. Dit is een andere prestatie dan de algemene mechanische bescherming van een helm.
Bekijk hoofdbeschermingEN 166 / EN ISO 16321Oog- en gelaatsbescherming
EN ISO 16321 vormt de nieuwe reeks voor oog- en gelaatsbescherming; je komt ook nog producten met EN 166 tegen. Lees de markeringen volgens de genoemde normeditie. Kies de geteste bescherming tegen bijvoorbeeld impact of straling en veronderstel geen chemische spatbescherming op basis van alleen het uiterlijk.
EN 169 / 170 / 172 / 175 / 379Oogfilters en lasbescherming
Deze oudere normnummers beschrijven onder meer lasfilters, UV-filters, zonlichtfilters, lasbeschermers en automatisch schakelende lasfilters. De nieuwe EN ISO 16321-reeks brengt de eisen opnieuw samen. Kies de juiste filtereigenschappen en normeditie voor het werk; een donkere lens is op zichzelf geen lasbescherming.
EN 1731Gaasbescherming voor ogen en gezicht
Gaasbescherming wordt onder meer gebruikt bij bepaalde bosbouwwerkzaamheden. Gaas houdt niet vanzelf vloeistofspatten of fijn stof tegen. In de nieuwe normreeks behandelt EN ISO 16321-3 gaasbeschermers; controleer welke prestaties het gekozen vizier daadwerkelijk heeft.
Bekijk oog- en gelaatsbeschermingEN 352Gehoorbescherming
De reeks onderscheidt onder meer oorkappen, oordoppen en helmgebonden oorkappen. De demping moet passen bij het geluid én de drager. Een SNR-waarde is een laboratoriumwaarde; pasvorm, correct gebruik en combinaties met andere PBM bepalen de bescherming in de praktijk.
Adembescherming
Een masker en filter vormen samen een systeem. Het middel, de concentratie, pasvorm en beschikbare zuurstof zijn bepalend.
EN 149FFP1, FFP2 en FFP3
Deze norm gaat over filtrerende halfmaskers tegen deeltjes. FFP1, FFP2 en FFP3 zijn verschillende klassen; ze beschermen niet tegen gassen en dampen. Een goede aansluiting op het gezicht en een passend gebruiksprotocol zijn essentieel.
EN 136 / EN 140Volgelaats- en halfgelaatsmaskers
EN 136 betreft volgelaatsmaskers; EN 140 half- en kwartgelaatsmaskers. Het masker alleen bepaalt niet de bescherming: gebruik de door de fabrikant toegestane filters en aansluiting. Ook pasvorm en onderhoud zijn onderdeel van de keuze.
Bekijk adembeschermingEN 143 / EN 14387Deeltjes-, gas- en combinatiefilters
EN 143 betreft deeltjesfilters; EN 14387 gas- en combinatiefilters. De filtercode en klasse moeten passen bij de verontreiniging en concentratie. Een filtermasker levert geen zuurstof en is niet geschikt voor een zuurstofarme atmosfeer.
Bekijk adembeschermingEN 12941Aangedreven filtersystemen
Deze norm betreft aangedreven filtertoestellen met een los aansluitende hoofdkap of vergelijkbare aansluiting. De classificatie geldt voor het complete toegestane systeem. Het systeem maakt geen zuurstof en is niet bedoeld voor zuurstofarme omgevingen.
Bekijk adembeschermingEN 405Filtrerende halfmaskers met ventielen
Deze norm gaat over filtrerende halfmaskers met ventielen tegen gassen of combinaties van gassen en deeltjes. Controleer de exacte filteraanduiding en gebruikslimieten. Het is niet hetzelfde als een los deeltjesmasker met alleen een FFP-aanduiding.
Bekijk adembeschermingEN 148-1Schroefdraadaansluiting van adembescherming
EN 148-1 beschrijft een standaard schroefdraadaansluiting. Een passende schroefdraad is op zichzelf geen bewijs dat masker en filter als combinatie zijn goedgekeurd. Controleer de toegestane combinatie bij de fabrikant.
Bekijk adembeschermingValbeveiliging
Een harnas is maar één onderdeel. Verbindingsmiddelen, verankering en het gebruik moeten als geheel passen.
EN 354 / 358 / 360 / 361 / 795Samenhangend systeem voor werken op hoogte
De nummers betreffen onder meer verbindingsmiddelen, positionering, valstopapparaten, harnassen en verankeringen. Kies een compleet compatibel systeem, inclusief eventuele valdemping en verbindingen. Benodigde vrije ruimte, instructie, inspectie en een reddingsplan horen bij de werkvoorbereiding.
Algemene eisen, onderhoud & overige kleding
Deze normen gaan onder meer over basiseisen, onderhoud en specifieke toepassingen.
EN ISO 13688Algemene eisen aan beschermende kleding
Deze norm behandelt algemene onderwerpen zoals ergonomie, onschadelijkheid, maatvoering, veroudering en markering. Ze wordt gebruikt samen met een norm voor een specifiek risico. EN ISO 13688 alleen bewijst dus geen bescherming tegen hitte, chemicaliën of andere gevaren.
EN ISO 21420Algemene eisen aan beschermende handschoenen
Deze norm beschrijft algemene eisen, zoals ontwerp, onschadelijkheid, maatvoering, vingergevoeligheid en informatie. Ze vervangt EN 420. Voor de daadwerkelijke beschermende prestaties kijk je daarnaast naar bijvoorbeeld EN 388, EN 407 of EN ISO 374.
EN ISO 15797Industriële wastesten
ISO 15797 beschrijft testprocedures voor industrieel wassen en afwerken van werkkleding. Dit is geen universeel wasvoorschrift en ook geen afzonderlijke beschermingsnorm. Het wasetiket en de voorschriften van het exacte kledingstuk blijven leidend.
EN 14404Kniebescherming
Kniebescherming is afgestemd op een specifieke toepassing en uitvoering. Bij inzetstukken in een werkbroek telt de voorgeschreven combinatie van broek en kniebeschermer. De vernieuwde normreeks onderscheidt meerdere delen; willekeurig wisselen van kniestukken kan de beoordeelde bescherming veranderen.
Bekijk werkbroekenEN ISO 11393Bescherming bij handkettingzagen
Deze normreeks behandelt beschermende kleding voor gebruikers van handkettingzagen. Het betreffende deel, het ontwerp en de klasse zijn van belang. Het is geen garantie tegen ieder zaagincident. Volg de gebruiksinstructies en combineer met de overige benodigde PBM.
Bekijk zaagkledingGeen passende norm gevonden
Probeer het normnummer zonder jaartal, of een toepassing zoals regen, lassen of handschoenen.
De symbolen zijn een visuele wegwijzer. Niet elk symbool is een normpictogram; de volledige markering, gebruiksinstructie en EU-conformiteitsverklaring van het artikel zijn leidend.
Het etiket begrijpen
Van normnummer naar een passende keuze
1. Bepaal het risico
Breng met de RI&E in kaart tegen welke gevaren bescherming nodig is. Een regenjas, lasjas en high-vis jas worden op andere eigenschappen beoordeeld.
2. Lees de hele markering
Controleer normnummer, editie, klasse en eventuele lettercodes. Een X is geen beschermingsniveau. Let ook op de maat, kleur en toegestane kledingcombinaties.
3. Controleer de combinatie
Vergelijk het etiket met de gebruiksinstructie en EU-conformiteitsverklaring. Neem ook pasvorm, onderhoud, andere PBM en eventuele bedrukking of borduring mee.
Meerdere risico’s? Kijk naar de complete outfit.
Multinormkleding combineert meerdere beschermende eigenschappen. Welke dat zijn, verschilt per artikel. Ook de combinatie van jas, broek en onderlagen moet passen bij het werk.

Veelgestelde vragen over normeringen
Wat betekenen EN, ISO en IEC?
EN verwijst naar een Europese norm, ISO naar een internationale norm en IEC naar een internationale norm voor elektrotechniek. Combinaties zoals EN ISO geven aan dat een internationale norm ook als Europese norm is aangenomen. Het nummer en de editie bepalen om welke eisen het gaat.
Is alle high-vis kleding ook multinormkleding?
Een high-vis norm toont een zichtbaarheidsprestatie. Daaruit volgt geen bescherming tegen bijvoorbeeld hitte of chemicaliën. Kijk bij multinormkleding welke afzonderlijke beschermingsnormen voor het exacte artikel zijn vermeld.
Is antistatisch hetzelfde als ESD of elektrisch isolerend?
Nee. Antistatische beschermende kleding, ESD-beheersing voor elektronica en elektrische isolatie hebben verschillende doelen en eisen. Gebruik deze aanduidingen niet als vervanging voor elkaar.
Wat verandert er van EN 343 naar EN ISO 24232?
EN ISO 24232:2025 is de opvolger van EN 343:2019 voor bescherming tegen regen. Je kunt beide aanduidingen tegenkomen. Lees de normeditie en prestatieklassen in de productdocumentatie; geef een bestaand artikel niet zelf een nieuwe certificering.
Blijven de normen gelden na bedrukken of borduren?
Dat hangt af van het artikel, de bewerking, de plaats en de instructies van de fabrikant. Een logo kan bijvoorbeeld zichtbaarheidsoppervlak verminderen of materiaalprestaties beïnvloeden. We beoordelen de mogelijkheden vooraf per kledingstuk. Bedrukken en borduren.
Bronnen gecontroleerd op 9 november 2026. Normedities kunnen veranderen; een nieuwe norm maakt een bestaand artikel niet automatisch onbruikbaar. Controleer de documentatie en de eisen van de toepassing.