Combineren
Beschermende kledinglagen combineren: zo stel je een veilige set samen
Onder-, tussen- en buitenlaag moeten samen passen bij de risico’s van je werk. Lees waar je op let bij pasvorm, overlap en sluitingen, en wanneer je een geteste combinatie nodig hebt.
Beschermende kledinglagen combineer je door elke laag te kiezen op de risico’s van je werk, de lagen samen te passen en te controleren of de bescherming tijdens het werk behouden blijft. Een combinatie is pas aantoonbaar geschikt als de fabrikant die combinatie heeft beoordeeld. Losse eigenschappen of klassen tel je dus niet zelf bij elkaar op.
In dit artikel lees je waar je per laag op let, hoe je pasvorm, overlap en sluitingen controleert en wanneer je documentatie van de fabrikant nodig hebt. Wil je eerst weten welke normen bij jouw werk horen? Bekijk dan het overzicht van normeringen voor werkkleding en PBM.
Welke functie heeft elke kledinglaag?
Bij beschermende werkkleding werkt een set in lagen. Iedere laag heeft een eigen taak. De risico’s op je werkplek bepalen welke eigenschappen elke laag nodig heeft.
Onderlaag: direct op de huid
De onderlaag regelt vocht en comfort. Bij werk met hitte, vlammen of een vlamboog is het materiaal ook van belang. Sioen waarschuwt bijvoorbeeld dat onderkleding van smeltende vezels, zoals polyamide of polyester, niet onder vlamboogkleding gedragen mag worden. Kies daarom onderkleding die past bij de beschermende kleding erover. Bekijk ons assortiment beschermende onderkleding.
Tussenlaag: warmte en isolatie
Een fleece, sweater of bodywarmer houdt je warm. Let op: trek je de buitenlaag uit, dan wordt de tussenlaag de buitenste laag. Die moet dan zelf de vereiste bescherming bieden. Draag je de tussenlaag alleen onder een gesloten jas, controleer dan in de gebruiksinstructies of dat mag.
Buitenlaag: bescherming tegen het risico en het weer
De buitenste laag staat als eerste bloot aan vlammen, spatten, regen of verkeer. Kies daarom geen buitenlaag zonder de vereiste bescherming over beschermende kleding, tenzij de fabrikant die combinatie onderbouwt. Een gewone regenjas over vlamvertragende kleding kan bij vlammen of hitte bijvoorbeeld juist een zwakke plek vormen.
Losse eigenschappen versus een aantoonbaar geschikte combinatie
Elk kledingstuk heeft zijn eigen certificering. Draag je meerdere stukken over elkaar, dan verandert de situatie. Fabrikanten beoordelen soms specifieke combinaties en publiceren daar tabellen of instructies voor.
- Zichtbaarheid. Twee high-vis artikelen kunnen samen een hogere klasse vormen, maar alleen als die combinatie is goedgekeurd. Lees hoe je dat controleert in high-vis kleding combineren.
- Vlamboog. Bereken geen ATPV- of ELIM-waarde zelf voor meerdere lagen. Gebruik alleen de gegevens die de fabrikant voor de geteste combinatie opgeeft. Meer uitleg vind je in ons blog over vlamboogkleding, APC, ELIM en ATPV.
- Meerdere risico’s. Bij multinormkleding geldt de bescherming per kledingstuk. Lees in wat is multinormkleding hoe je de normen op het etiket leest.
Kun je voor jouw combinatie geen onderbouwing vinden? Ga dan uit van de eigenschappen van de afzonderlijke kledingstukken en stel je vraag.
Pasvorm en bewegingsruimte
Pas de lagen altijd samen. Een jas die over een dunne trui goed zit, kan over een fleece te krap worden. Mouwen en pijpen trekken dan omhoog en de overlap verdwijnt. Arboportaal adviseert om regelmatig te controleren of een beschermingsmiddel nog goed past en nog beschermt.
Doe tijdens het passen de bewegingen die je ook tijdens je werk maakt:
- Strek je armen boven je hoofd en kijk of de jas de broek blijft bedekken.
- Buk en ga door je knieën. Controleer of de rug bedekt blijft.
- Kniel en klim. Voel of de kleding niet knelt of juist te ruim zit en ergens achter kan blijven haken.
Twijfel je over de maat? De maattabellen per merk helpen bij het kiezen. Algemene eisen aan beschermende kleding, zoals maataanduiding, staan in EN ISO 13688.
Overlap en sluitingen controleren
De plekken waar kledingstukken op elkaar aansluiten, zijn vaak het zwakste punt van een set. Controleer daarom bewust:
- Jas en broek. Blijft de jas bij bukken en reiken over de broek vallen? Een tuinbroek of overall kan hier helpen.
- Mouw en handschoen. Sluiten mouw en handschoen op elkaar aan, ook als je je arm strekt?
- Kraag, capuchon en helm. Volg de instructie of een capuchon onder of over de helm hoort, en of hij dan nog goed afsluit.
- Broekspijp en schoen. Valt de pijp over de schoen of laars, zodat er niets in kan lopen?
- Sluitingen. Draag ritsen, drukknoppen en klittenband gesloten zoals voorgeschreven. Een openstaande jas is een andere combinatie dan een gesloten jas.
Neem je overige PBM mee in de keuze
Kledinglagen werken samen met handschoenen, helm, gehoorbescherming, veiligheidsbril en adembescherming. Controleer of alles tegelijk past en of geen enkel onderdeel de werking van een ander hindert. Een dikke kraag kan bijvoorbeeld de afdichting van een masker of de pasvorm van gehoorkappen beïnvloeden.
Leg de gekozen set vast
Noteer per medewerker de modellen, kleuren, maten en gebruiksinstructies van de complete set. Zo controleer je bij nabestellen of een seizoenswissel snel of je dezelfde combinatie behoudt. Vervangt een leverancier een model, beoordeel de combinatie dan opnieuw.
Onderhoud hoort daarbij: volg voor iedere laag het eigen wasvoorschrift. Lees meer in werkkleding wassen en onderhouden. Werk je in de kou? Op onze pagina over winterwerkkleding lees je meer over warmte en vocht.
Veelgestelde vragen over kledinglagen combineren
Mag ik gewone thermokleding onder multinormkleding dragen?
Dat hangt af van het materiaal en de risico’s. Bij hitte, vlammen of een vlamboog kunnen smeltende synthetische vezels gevaarlijk zijn. Controleer de gebruiksinstructies van je beschermende kleding en kies bij twijfel onderkleding die voor die risico’s geschikt is.
Mag ik een gewone regenjas over vlamvertragende kleding dragen?
Doe dat alleen als de fabrikant en de eisen van je werkplek dat toestaan. De buitenste laag komt als eerste met vlammen of hitte in aanraking. Meestal is regenkleding met dezelfde beschermende eigenschappen de betere keuze. Lees meer in multinorm regenkleding kiezen.
Kan ik lagen van verschillende merken combineren?
Ieder kledingstuk houdt zijn eigen certificering. Ga er alleen niet van uit dat de combinatie een hogere klasse of extra bescherming oplevert. Daarvoor heb je onderbouwing voor die specifieke combinatie nodig.
Wat als ik mijn jas tijdens het werk uittrek?
Dan moet de laag die overblijft de vereiste bescherming bieden. Kies tussen- en onderlagen daarom niet alleen op warmte, maar ook op de situatie waarin ze de buitenste laag worden.
Hulp bij het samenstellen van je set
De normuitleg geeft een eerste oriëntatie op de normen die bij je werk passen. Wil je zekerheid over een complete set voor jezelf of je team? Neem contact op en stuur je werkzaamheden, voorgeschreven normen en de artikelnummers mee. Bekijk ook ons assortiment multinormkleding.
Bronnen en verdere uitleg
Deze uitleg is gecontroleerd aan de hand van de gids over beschermkleding combineren van Sioen, de uitleg over EN 61482-2 van Sioen en de informatie van Arboportaal over het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor een concrete set blijven de actuele documenten van de betreffende fabrikant bepalend.

Deel dit artikel
Handig voor een collega? Stuur de uitleg door.
Lees verder over dit onderwerp

Winterwerkkleding kiezen: warm, droog en beschermd aan het werk
Een warme jas alleen is zelden genoeg. Lees hoe je lagen combineert, wind en vocht buiten houdt, handen, hoofd en voeten beschermt en zichtbaar blijft in het donker.
Lees het artikel →

Dames multinormkleding kiezen: pasvorm, maat en bescherming
Een damesmodel kan beter aansluiten bij schouders, taille, heupen en lengte. Lees hoe je meet, past en controleert of beschermende onderdelen op hun plek blijven.
Lees het artikel →

High-vis kleding combineren: wanneer wordt het klasse 3?
Een klasse 2-jas en klasse 1-broek kunnen samen klasse 3 vormen. Lees hoe je de juiste modellen, maten en draagwijze controleert vóór je een high-visset kiest.
Lees het artikel →