Antistatisch

Antistatische kleding en ESD: wat is het verschil?

Ontstekingsrisico in een explosieve atmosfeer en schade aan elektronica zijn verschillende problemen. Dat verschil bepaalt welke eisen je controleert.

Door Martijs LagerwaardGepubliceerd

Antistatische kleding volgens EN 1149-5 en ESD-maatregelen voor elektronica hebben verschillende beschermingsdoelen. EN 1149-5 betreft elektrostatisch dissipatieve kleding als onderdeel van een geaard systeem om ontstekingsgevaar te beperken. IEC 61340-5-1 beschrijft een ESD-beheersprogramma voor bescherming van elektronische onderdelen. De ene vermelding bewijst dus niet automatisch dat aan de andere eis is voldaan.

Begin met de vraag: wat moet worden beschermd?

Twee verschillende doelen
Vraag EN 1149-5 IEC 61340-5-1
Waar gaat het om? Elektrostatische ontlading als ontstekingsbron Elektrostatische schade aan elektronica
Wat beoordeel je? Kleding binnen het voorgeschreven geaarde systeem Een beheersprogramma met passende maatregelen en controles
Mag je de namen uitwisselen? Nee; leg de werkelijke eis en onderbouwing vast

De actuele IEC-publicatie 61340-5-1:2024 beschrijft de elektronische toepassingen. Voor de kledingnorm kun je de fabrikantuitleg bij EN 1149-5 raadplegen.

Waarom de kleding alleen niet genoeg is

Een etiket vertelt niet of de hele werksituatie goed is ingericht. Bij EN 1149-5 hoort de kleding bij een geaard systeem. Bij een ESD-werkplek moeten de gekozen maatregelen passen binnen het ESD-beheersprogramma. Laat daarom ook de combinatie met andere middelen en de voorgeschreven controles beoordelen.

Praktisch voorbeeld: een inkoper krijgt de opdracht ‘antistatische kleding bestellen’. Voor de ene afdeling gaat het om een ontstekingsrisico; voor de andere om gevoelige elektronica. Vraag vóór het zoeken welke eis werkelijk geldt. Met alleen dezelfde productomschrijving kun je twee verschillende vragen niet oplossen.

Welke informatie vraag je op?

  1. Werkplek: gaat het om elektronica, een explosieve atmosfeer of meerdere risico's?
  2. Voorgeschreven eis: welke norm, editie en procedure zijn vastgelegd?
  3. Exact product: welke modelcode en uitvoering worden aangeboden?
  4. Systeem: welke aanvullende middelen en controles zijn vereist?
  5. Documentatie: welke gegevens onderbouwen dat dit product in die toepassing past?

Gebruik de pagina's over EN 1149-5 en EN/IEC 61340 en ESD als twee afzonderlijke ingangen. Daarmee blijft ook in een offerte duidelijk welk beschermingsdoel bedoeld wordt.

Voorkom drie veelgemaakte aannames

“ESD betekent dat ik tegen stroom beschermd ben”

Afvoer of beheersing van elektrostatische lading is iets anders dan elektrische isolatie. Gebruik deze aanduidingen niet als bewijs voor bescherming tegen elektrische schokken.

“Een norm op de schoen geldt voor de hele outfit”

Beoordeel ieder onderdeel en de voorgeschreven combinatie. Trek een productclaim niet door naar kleding die niet is gedocumenteerd.

“Antistatisch betekent ook vlamvertragend”

Controleer hitte- en vlameisen afzonderlijk. In het normenoverzicht staan die onderwerpen naast elkaar, elk met een eigen toepassing.

Een duidelijke vraag stellen

Stuur liever ‘Wij werken met deze onderdelen en deze vastgelegde ESD-eis’ dan alleen ‘Hebben jullie antistatische kleding?’. Via contact helpen we beschikbare productgegevens verzamelen. De normuitleg kan helpen om aanvullende vragen te ordenen, maar keurt geen werkplek of kledingcombinatie goed.

Bronnen en inhoudelijke controle

Bronnen gecontroleerd op 10 november 2026. Gebruik deze uitleg naast de risicoanalyse en de instructies bij het exacte kledingstuk.

Medewerker in donkerblauwe werkkleding met reflecterende schouderstroken en een witte helm met gehoorkappen, naast gestapeld metaal.

Deel dit artikel

Handig voor een collega? Stuur de uitleg door.

WhatsAppLinkedInFacebookXE-mail

Lees verder over dit onderwerp